Historia

W dniu 30 stycznia 2013r. w wyniku połączenia się Katedry Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych z Katedrą Maszyn Elektrycznych powstała Katedra Energoelektroniki i Automatyki Systemów Przetwarzania Energii, którą kieruje prof. dr hab. inż. Zbigniew Hanzelka.

Katedra Automatyki Napędu i Urządzen Przemysłowych

Dzieje Katedry Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych rozpoczęło w 1946 roku utworzenie przez prof. Ludgera Szklarskiego Zakładu Elektryfikacji Urządzeń Górniczych Szklarski na nowopowołanym Wydziale Elektromechanicznym. W roku 1952, już na Wydziale Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa, prof. Jan Manitius utworzył Katedrę Elektryfikacji Hutnictwa. W 1955 roku pod kierownictwem prof. Eugeniusza Horoszki powstał Zakład Elektrotermii, przekształcony następnie w Katedrę Elektrotermii. Te trzy jednostki połączyły się w 1969 roku tworząc Instytut Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych, kierowany w latach 1969-1981 przez prof. Jana Manitiusa i w latach 1981-1993 przez prof. Kazimierza Bisztygę. W 1983 roku z Instytutu wydzielił się zespół pod kierunkiem doc. Zbigniewa Wąsowicza, dając podwaliny pod powstanie Instytutu Elektroniki. Reorganizacja Uczelni w 1991 roku spowodowała przekształcenie Instytutu Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych w Katedrę. W latach 1993-99 kierował nią prof. Ryszard Kozioł.

Za pierwszy sukces naukowy Katedry należy uznać opracowanie w latach 1947-1950 przez prof. Ludgera Szklarskiego, wspólnie z prof. Mieczysławem Jeżewskim, defektoskopu magnetycznego do badania lin nośnych. Opracowanie to zostało uhonorowane przyznaniem dwóch Nagród Państwowych.

Rozbudowa i modernizacja polskiego przemysłu górniczego i hutniczego spowodowała znaczne zapotrzebowanie na nowoczesne zautomatyzowane napędy elektryczne. Działania w tym kierunku, podjęte przez Katedrę Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych, zakończyły się sukcesem dzięki harmonijnemu łączeniu badań podstawowych z wielkimi przedsięwzięciami aplikacyjnymi w przemyśle. W rezultacie prac wdrożeniowych Katedry szereg polskich i zagranicznych walcowni zostało wyposażonych w około 400 nowoczesnych energoelektronicznych układów napędowych prądu stałego o mocach od 100 kW do 3,5 MW i sumarycznej mocy zainstalowanej ponad 500 MW. W 12 walcowniach ciągłych wdrożono nadrzędne cyfrowe układy regulacji prędkości ze sterowaniem sekwencyjnym. W krajowym i zagranicznym przemyśle górniczym zainstalowano ponad 50 nowoczesnych energoelektronicznych układów napędowych maszyn wyciągowych prądu stałego o mocach od 2 MW do 2×3,5 MW, o łącznej mocy ponad 100 MW oraz jeden napęd z silnikiem synchronicznym o mocy 1 MW. Całokształt tych działań wdrożeniowych został doceniony przyznaniem kolejnych dwóch Nagród Państwowych.

Jednocześnie w obszarze elektrotermii prowadzone były badania i wdrożenia w zakresie nagrzewania łukowego (optymalizacja toru wielkoprądowego i regulacja łuku, kompensacja mocy biernej) i indukcyjnego (energoelektroniczne i magnetyczne przemienniki częstotliwości, symetryzacja obciążenia sieci, kompensacja mocy biernej).

Ważnym efektem działalności naukowej Katedry było wydanie ponad 100 książek, monografii i skryptów.

Do najważniejszych wyróżnień uzyskanych przez Katedrę należy zaliczyć:

Nagrody państwowe

  • II stopnia dla prof. L. Szklarskiego (1949)
  • III stopnia dla prof. L. Szklarskiego (1951)
  • II stopnia dla zespołu pod kierunkiem prof. J. Manitiusa (1966)
  • II stopnia dla zespołu pod kierunkiem prof. J. Manitiusa (1976)

Członkowstwo Polskiej Akademii Nauk

  • prof. L. Szklarski - członek korespondent (1968), członek rzczywisty (1983)

Doktoraty Honoris Causa

  • prof. Ludger Szklarski - AGH (1993), Instytut w Sankt Petersburgu (1994), Wyższa Szkoła Górnicza w Ostrawie (1999)
  • prof. Jan Manitius - AGH (1994)

Tytuły honorowe "Zasłużony dla AGH"

  • prof. Jan Manitius (1995)
  • prof. Ludger Szklarski (2002)

W ciągu 56 lat historii pracownicy Katedry pełnili szereg odpowiedzialnych funkcji we władzach akademickich Uczelni i Wydziału.

Prorektorami AGH byli:

  • prof. Jan Manitius (1956-58, 1960-63)
  • doc. Stanisław Kreczmer (1987-1990)

Dziekanami Wydziału byli:

  • prof. Jan Manitius (1952-54)
  • prof. Ludger Szklarski (1963-66)
  • prof. Kazimierz Bisztyga (1972-75, 1975-78)
  • doc. Stanisław Kreczmer (1981-84, 1984-87)
  • prof. Tadeusz Orzechowski (2002-2005)

Funkcje prodziekana pełnili:

  • prof. Eugeniusz Horoszko (1964-69)
  • prof. Kazimierz Bisztyga (1969-72)
  • doc. Stanisław Kreczmer (1972-75, 1975-78, 1978-81)
  • prof. Józef Machowski (1981-84, 1984-87)
  • dr Jacek Zarudzki (1993-96)
  • prof. Tadeusz Orzechowski (1996-99, 1999-2002)

Katedra Maszyn Elektrycznych

Katedra Maszyn Elektrycznych, działająca w ramach Wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH, wywodzi się z Zakładu Maszyn Elektrycznych, powstałego w roku 1946, w ramach Wydziału Elektromechanicznego. W roku 1952 Zakład został przemianowany na Katedrę Maszyn Elektrycznych. Jej kierownikiem w 1953 roku został prof. Władysław Kołek. W wyniku powiększenia zakresu działalności, w roku 1957 Katedra zmieniła nazwę na Katedra Maszyn i Pomiarów Elektrycznych. Reorganizacja Uczelni w 1969 roku, polegająca na powstaniu Instytutów, skutkowała zaistnieniem Zakładu Maszyn Elektrycznych pod kierownictwem prof. Arkadiusza Puchały, w ramach Instytutu Maszyn i Sterowania Układów Elektroenergetycznych, kierowanego przez prof. Władysława Kołka. Przedwczesna śmierć prof. Arkadiusza Puchały w 1974 roku sprawiła, że prof. Władysław Kołek sam kierował Zakładem Maszyn Elektrycznych do roku 1980.

Te dwie wybitne indywidualności: prof. Władysław Kołek i prof. Arkadiusz Puchała ukierunkowały działalność zespołu na wiele lat. Obaj byli twórcami "krakowskiej szkoły maszyn elektrycznych", na której wzorowało się wiele uczelni krajowych. Zasady elektromechanicznego przetwarzania energii, dynamika maszyn i systemów elektromechanicznych, transformacje współrzędnych, identyfikacja i diagnostyka układów elektromechanicznych, niesymetrie wewnętrzne maszyn elektrycznych i transformatorów, analiza procesów generacji wyższych harmonicznych w maszynach wirujących to hasła, które po raz pierwszy w kraju pojawiały się w "krakowskiej szkole maszyn elektrycznych".

Po odejściu z pracy prof. Władysława Kołka funkcję Kierownika Zakładu objął prof. Marian Noga. Kolejna reorganizacja AGH w 1991 roku spowodowała znowu pojawienie się nazwy Katedra. W okresie 1993-2008 r. Katedrą Maszyn Elektrycznych kierował dr hab. inż. Witold Rams, a w latach 2008-2012 funkcję Kierownika Katedry pełnił dr hab. inż. Zygfryd Głowacz. Od 1 listopada 2012 r. do 29 stycznia 2013 r. Kierownikiem Katedry był prof. dr hab. inż. Jan Rusek.

Oprócz intensywnej działalności naukowej i dydaktycznej Zespół Maszyn Elektrycznych uczestniczył w procesie rozwoju polskiego przemysłu ciężkiego, wykonując szereg prac naukowo-badawczych dla potrzeb tego przemysłu. Umiejętność wykonywania pomiarów wielkości elektrycznych i mechanicznych, połączona ze znajomością metod identyfikacji maszyn elektrycznych i układów elektromechanicznych oraz ich modelowania matematycznego umożliwiły rozwiązanie wielu problemów eksploatacyjnych wielkich napędów przemysłowych. Opracowano też szereg nowatorskich systemów diagnostycznych maszyn elektrycznych, objętych patentami. Od roku 1975 uzyskano ich 22.

Ważnym efektem działalności naukowej i dydaktycznej jest wydanie ponad 50 książek, monografii i skryptów.

Pracownicy Katedry Maszyn Elektrycznych pełnili funkcje we władzach akademickich Wydziału.

Dziekanami Wydziału byli:

  • prof. Władysław Kołek (1958-62 , 1966-69)
  • dr hab. Józef Czajkowski (1987-90)

Funkcje prodziekana pełnili:

  • prof. Arkadiusz Puchała (1964-69)
  • prof. Marian Noga (1969-72)
  • dr hab. Zbigniew Tertil (1987-93)
  • dr hab. Jerzy Skwarczyński (1993-99, 2005-12)
Jesteś tutaj: O KATEDRZE HISTORIA