Laboratorium Automatyzacji Urządzeń Technologicznych

Profil naukowo-badawczySkład osobowyOferta technologicznaProfesor Ludger Szklarski - nota biograficzna

Laboratorium Automatyzacji Urządzeń Technologicznych wywodzi się od dawnej Katedry Automatyki Urządzeń Górniczych, którą stworzył, i przez wiele lat kierował, prof. dr hab. inż. Ludger Szklarski (Profesor Ludger Szklarski - nota biograficzna).

Profil naukowo-badawczy

Prace i badania zespołu Laboratorium Urządzeń Technologicznych koncentrują się wokół energoelektroniki i elektroniki przemysłowej, napędu elektrycznego, w szczególności napędów prądu przemiennego, napędów trakcyjnych (kopalnianych) i napędów z przełączalnym silnikiem reluktancyjnym. Uwaga zespołu Laboratorium Urządzeń Technologicznych koncentruje się także na nowych obszarach badawczych takich jak jakość energii elektrycznej (szczególnie w obszarze górnictwa) oraz energoelektroniczne urządzenia do przetwarzania i poprawy jakości energii elektrycznej. Członkowie zespołu laboratorium są autorami i współautorami 68 patentów. W trakcie rozpatrywania są kolejne zgłoszenia patentowe.

Skład osobowy

Aleksander Dziadecki, dr inż., kierownik laboratorium
Roman Dudek, dr inż.
Andrzej Stobiecki, dr inż.
Piotr Chrząstowski, dr inż.
Janusz Grzegorski, mgr inż.
Józef Skotniczny, inż.

Oferta technologiczna

W laboratorium znajduje się ponad dwadzieścia dwu- i trójmaszynowych zestawów sprzęgniętych ze sobą mechanicznie maszyn prądu stałego i przemiennego o mocach w zakresie od kilkuset watów do kilkudziesięciu kilowatów. Stoły laboratoryjne wyposażone w przyrządy pomiarowe, w tym również w specjalnie zaprojektowane zestawy elektrycznej aparatury łączeniowej i pomiarowej, umożliwiają bezpieczne wykonywanie pomiarów i badań pojedynczych maszyn elektrycznych, jak też podstawowych układów napędowych. W laboratorium na każdym ze stanowisk dydaktycznych i badawczych są do dyspozycji napięcia zasilające prądu przemiennego: trójfazowe i jednofazowe o stałej i regulowanej wartości napięcia oraz również napięcia zasilające prądu stałego o stałej i regulowanej wartości. Przy wybranych stanowiskach zainstalowano przemienniki częstotliwości z falownikami napięcia, falownikami prądu w tym również przemiennik częstotliwości ze sterowaniem mikroprocesorowym przeznaczony do sterowania napędu z przełączalnym silnikiem reluktancyjnym. Oprócz zespołów elektromaszynowych w laboratorium umieszczono również stanowiska do nagrzewania indukcyjnego, badawcze elementów energoelektronicznych, w tym także stanowisko do badania tyrystora wyłączalnego GTO oraz dydaktyczne stanowiska sygnalizacji górniczej. W wydzielonej części laboratorium znajduje się pięć stanowisk dydaktycznych ze sterownikami przemysłowymi. Oprzyrządowanie stanowisk umożliwia wykonywanie pomiarów wartości: prądów, napięć, mocy, prędkości obrotowej maszyn elektrycznych z dokładnością od 1% do 2,5% (w zależności od stanowiska).

Dane kontaktowe:

dr inż. Aleksander Dziadecki
(+48) 12 617–28–07
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Profesor Ludger Szklarski - nota biograficzna

Prof. zw. dr hab. inż. L. Szklarski urodził się w dniu 26 marca 1912r. w zaborze rosyjskim, w Jekaterynówce na Ukrainie, w rodzinie polskiej. Ojciec Feliks był inżynierem górniczym i pracował w kopalniach Zagłębia Donieckiego. Prof. Ludger Szklarski ukończył gimnazjum w Leningradzie (obecnie Sankt Petersburgu) w 1929r., a następnie studia na Wydziale Elektromechanicznym Instytutu Górniczego w 1934r. tamże. W okresie 1934-37 pracował w kopalniach węgla brunatnego k. Czelabińska, w latach 1937-38 w biurze projektów górniczych w Leningradzie, a od 1939r. do grudnia 1940r. jako aspirant w Instytucie Górniczym w Moskwie, gdzie uzyskał stopień kandydata nauk technicznych (odpowiednik naszego doktoratu). Od grudnia 1940r. do czerwca 1941r. pracuje jako docent na Politechnice Lwowskiej w katedrze prof. K. Bartla, wielokrotnego premiera II RP, m.in. tłumacząc na język rosyjski jego monografię z geometrii wykreślnej. Po wejściu do Lwowa wojsk niemieckich i zamknięciu Politechniki, pracuje jako elektromonter, później przenosi się w 1944r. do Limanowej.

Po zakończeniu działań wojennych zgłasza się w marcu 1945r. do władz Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, gdzie przez Rektora prof. W. Goetla i Dziekana Wydziału Górniczego prof. W. Budryka zostaje przydzielony do Katedry Części Maszyn, kierowanej przez prof. J. Krauzego, z równoczesnym poleceniem przygotowania programów wykładów i ćwiczeń nowego kierunku studiów "Elektryfikacja i Mechanizacja Górnictwa". Inicjuje powstanie Wydziału Elektro-Mechanicznego (1946r.), z którego później, w 1952r. powstają dwa Wydziały: Mechanizacji Górnictwa i Hutnictwa oraz Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa, istniejące pod zmienionymi nazwami do dzisiaj. Nostryfikuje swój dyplom ukończenia studiów, a w 1946r. broni powtórnie pracy doktorskiej przed Radą Wydziału Górniczego AGH, a następnie habilituje się przed Radą Wydziału Elektro-Mechanicznego (zatwierdzenie habilitacji przez Ministerstwo Oświaty w dn. 4.10.1947). W tymże roku zostaje powołany na stanowisko zastępcy profesora, a potem docenta, pełniąc obowiązki kierownika Katedry Elektryfikacji Urządzeń Górniczych, później przemianowanej na Katedrę Elektrotechniki Górniczej, do 1970r. W 1948r. zostaje mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego, a w 1958r. otrzymuje tytuł profesora zwyczajnego. W wyniku reorganizacji w 1970r. Katedra Elektrotechniki Górniczej wchodzi w skład Instytutu Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych, gdzie prof. Szklarski obejmuje stanowiska v-ce dyrektora ds. nauki i kierownika Zakładu Automatyki Urządzeń Górniczych, aż do przejścia w 1982r. na emeryturę. W 1951r. prof. L. Szklarski pełnił funkcję prodziekana Wydziału Elektromechanicznego AGH, w tym czasie funkcję dziekana pełnił prof. St. Kurzawa. W latach 1957-58 i 1963-66 był Dziekanem kolejno Wydziału Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa, a następnie tego samego o zmienionej nazwie Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej, obecnie Wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki. Po przejściu na emeryturę był dalej osobą czynną zawodowo, prowadząc zarówno zajęcia dydaktyczne, jak i badania naukowe.

Dorobek naukowy prof. L. Szklarskiego jest wybitny. Świadczy o tym nie tylko liczba pozycji, w tym wydań w języku obcym, ale także różnorodność tematyczna publikacji.

Prof. zw. dr hab. inż. Ludger Szklarski był autorem bądź współautorem ponad 260 publikacji, w tym 50 książek i 4 patentów. Był promotorem 30 doktorantów, z których wielu uzyskało tytuły profesorskie.

Zainteresowania naukowe prof. L. Szklarskiego koncentrowały się na automatyce, napędzie elektrycznym i energoelektronice.

Na szczególne wyróżnienie zasługuje opracowanie i opatentowanie defektoskopu magnetycznego do badania lin nośnych, za które w 1949r. zespół z udziałem prof. L. Szklarskiego został wyróżniony nagrodą państwową II stopnia.

Najwięcej publikacji prof. L. Szklarskiego dotyczy problematyki rozwoju napędów maszyn wyciągowych, w tym w szczególności optymalnego sterowania, optymalnego doboru parametrów procesu ciągnienia, wprowadzenia techniki tyrystorowej czy też stworzenia uogólnionego modelu, uwzględniającego m.in. drgania lin nośnych. Świadectwem tego wkładu są znaczące publikacje, takie jak: wspólnie z prof. E. Kosonockim, J. Manitiusem i Wł. Sztwiertnią monografia "Napędy elektryczne maszyn wyciągowych" z 1957r., wydana przez PWN w dwóch częściach, drugie rozszerzone wydanie przez PWN tej monografii pod red. L. Szklarskiego w większym składzie osobowym w ramach serii Postępy Napędu Elektrycznego w 1966r. w dwóch częściach, będącej najobszerniejszą publikacją tematyczną w literaturze światowej, skrypt o charakterze monografii pt. "Elektryczne maszyny wyciągowe", wydany w dużym zespole autorskim pod red. L. Szklarskiego w 1987r. przez Wydawnictwo AGH, czy wreszcie ostatnia publikacja książkowa w zespole dwuosobowym "Elektryczne maszyny wyciągowe", wydana przez PWN w 1998r.

Prof. L. Szklarski wraz ze współpracownikami zajmował się problematyką transportu kopalnianego, a w szczególności opracowaniem systemu centralnego sterowania i blokady kolei kopalnianych, nagrodzonego nagrodą państwową III stopnia w 1951r. Ta problematyka pozostała na stałe w działalności prof. Szklarskiego i jej znaczącym obrazem jest publikacja wspólnie z prof. W. Dudkiem i prof. J. Machowskim monografii "Trakcja elektryczna w kopalni", wydanej następnie w tłumaczeniu na język angielski przez Pergamon Press w 1969r. pt. "Electric Haulage in Underground Mines".

Dotychczas wymienione osiągnięcia są wyrazem ścisłego powiązania działalności naukowej prof. L. Szklarskiego z górnictwem podziemnym. Równolegle z tym kierunkiem prof. L. Szklarski stale inicjował nowe zagadnienia w takich dziedzinach, jak automatyka, energoelektronika, napęd elektryczny. Tutaj do najbardziej znaczących dokonań należy zaliczyć opublikowanie pierwszego w języku polskim podręcznika z teorii regulacji wspólnie z prof. P. Nowackim i H. Góreckim pt. "Podstawy teorii regulacji automatycznej", cz. I w 1958r. i cz. II w 1962r., wydane powtórnie cz. I w 1970r. i cz. II w 1974r. przez PWN, których początkiem był szereg artykułów w latach 1951-52 o zastosowaniu rachunku operatorowego do badania stanów nieustalonych w napędach elektrycznych i we wzmacniaczach elektromaszynowych oraz pierwszy skrypt z zakresu teorii regulacji w języku polskim "Podstawy teorii serwosystemów".

Oprócz wymienionych wyżej nagród państwowych prof. L. Szklarski otrzymał ponadto dalsze nagrody: w 1963r. nagrodę Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego II stopnia w dziedzinie dydaktyczno-wychowawczej, w 1964r. nagrodę Ministra Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia naukowe przedstawione na III Krajowej Konferencji Automatyki, w 1987r. nagrodę zespołową I stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i w 1990r. nagrodę zespołową II stopnia Ministra Edukacji Narodowej za publikacje książkowe.

Szczególnym wyróżnieniem prof. L. Szklarskiego było powołanie w 1969r. na członka korespondenta, a w 1983r. na członka rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk, oraz nadanie w 1993r. tytułu doktora honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej, w 1994r. Instytutu Górniczego w Sankt Petersburgu i w 1999r. Wyższej Szkoły Górniczej – Uniwersytetu Technicznego w Ostrawie. W 2001r. uchwałą Senatu otrzymał tytuł Zasłużonego dla Akademii Górniczo-Hutniczej. Był prof. L. Szklarski członkiem wielu towarzystw i stowarzyszeń naukowych, wielu z nich honorowym, w tym członkiem Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.

Od 1976r. prof. L. Szklarski był współzałożycielem i prezydentem Międzynarodowej Konferencji Automatyki w Górnictwie – ICAMC, od 1952r. członkiem Komitetu Elektrotechniki PAN, honorowym przewodniczącym Komitetu Górnictwa PAN.

Od 1952r. z zamiłowania uprawiał wioślarstwo w AZS-ie, Jego hobby było modelarstwo kolejowe.

Za zasługi dla rozwoju Wydziału i Uczelni oraz osiągnięcia naukowe prof. L. Szklarski był wielokrotnie wyróżniany, m.in. w 1991r. odebrał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Prof. Ludger Szklarski był aktywnym członkiem Stowarzyszenia Elektryków Polskich, do którego wstąpił w 1978r. Był również członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa (SITG). Za działalność w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich został wyróżniony Złotą Odznaką Honorową SEP (1983r.), Medalem Pamiątkowym im. M. Pożaryskiego (1978r.) i Medalem Pamiątkowym im. St. Bielińskiego za wkład w rozwój Oddziału Krakowskiego SEP (1992r.).

Prof. Ludger Szklarski zmarł w Krakowie w dniu 19 lipca 2003r. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim. Pożegnaliśmy jednego z najwybitniejszych profesorów AGH, twórcę Wydziału Elektrycznego AGH, który pozostawił olbrzymi dorobek naukowy i dydaktyczny.

Pamięć o prof. Ludgerze Szklarskim pozostanie na długo wśród nas, Jego wychowanków i współpracowników.

Jacek Zarudzki

Jesteś tutaj: O KATEDRZE LABORATORIA AUTOMATYZACJI URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH